بــــــرگ مـــعــرفـــــت
برگ درختان سبز در نظر هوشیار --- هر ورقش دفتریست معرفت کردگار
درباره وبلاگ


خدایا مرا این عزّت بس است كه بنده تو باشم،
و برایم این افتخار كافى است كه تو پروردگار من باشى،
تو آنچنانى‏ كه من دوست دارم،
مرا هم, چنان كن كه خود دوست دارى.

مدیر وبلاگ : علیرضا سرداری
مطالب اخیر
فیمن عدم البصر و السمع و العقل و ما فی ذلك من الموعظة
قال الصادق علیه السلام

فَكِّرْ یَا مُفَضَّلُ فِیمَنْ عَدِمَ الْبَصَرَ مِنَ النَّاسِ وَ مَا یَنَالُهُ مِنَ الْخَلَلِ فِی أُمُورِهِ فَإِنَّهُ لَا یَعْرِفُ مَوْضِعَ قَدَمَیْهِ وَ لَا یُبْصِرُ مَا بَیْنَ یَدَیْهِ فَلَا یَفْرُقُ بَیْنَ الْأَلْوَانِ وَ بَیْنَ الْمَنْظَرِ الْحَسَنِ وَ الْقَبِیحِ وَ لَا یَرَى حُفْرَةً إِنْ هَجَمَ عَلَیْهَا وَ لَا عَدُوّاً إِنْ أَهْوَى إِلَیْهِ بِسَیْفٍ وَ لَا یَكُونُ لَهُ سَبِیلٌ إِلَى أَنْ یَعْمَلَ شَیْئاً مِنْ هَذِهِ الصِّنَاعَاتِ مِثْلِ الْكِتَابَةِ وَ التِّجَارَةِ وَ الصِّیَاغَةِ حَتَّى أَنَّهُ لَوْ لَا نَفَاذُ ذِهْنِهِ لَكَانَ بِمَنْزِلَةِ الْحَجَرِ الْمُلْقَى وَ كَذَلِكَ مَنْ عَدِمَ السَّمْعَ‏ یَخْتَلُّ فِی أُمُورٍ كَثِیرَةٍ فَإِنَّهُ یَفْقِدُ رَوْحَ الْمُخَاطَبَةِ وَ الْمُحَاوَرَةِ وَ یَعْدَمُ لَذَّةَ الْأَصْوَاتِ وَ اللُّحُونِ الْمُشْجِیَةِ وَ الْمُطْرِبَةِ وَ تَعْظُمُ الْمَئُونَةُ عَلَى النَّاسِ فِی مُحَاوَرَتِهِ حَتَّى یَتَبَرَّمُوا بِهِ وَ لَا یَسْمَعُ شَیْئاً مِنْ أَخْبَارِ النَّاسِ وَ أَحَادِیثِهِمْ حَتَّى یَكُونَ كَالْغَائِبِ وَ هُوَ شَاهِدٌ أَوْ كَالْمَیِّتِ‏ وَ هُوَ حَیٌّ فَأَمَّا مَنْ عَدِمَ الْعَقْلَ فَإِنَّهُ یُلْحَقُ بِمَنْزِلَةِ الْبَهَائِمِ بَلْ یَجْهَلُ كَثِیراً مِمَّا تَهْتَدِی إِلَیْهِ الْبَهَائِمُ أَ فَلَا تَرَى كَیْفَ صَارَتِ الْجَوَارِحُ وَ الْعَقْلُ وَ سَائِرُ الْخِلَالِ‏ «1» الَّتِی بِهَا صَلَاحُ الْإِنْسَانِ وَ الَّتِی لَوْ فَقَدَ مِنْهَا شَیْئاً لَعَظُمَ مَا یَنَالُهُ فِی ذَلِكَ مِنَ الْخَلَلِ یُوَافِی‏ «2» خَلْقَهُ عَلَى التَّمَامِ حَتَّى لَا یَفْقِدَ شَیْئاً مِنْهَا فَلِمَ كَانَ كَذَلِكَ إِلَّا أَنَّهُ [لِأَنَّهُ‏] خُلِقَ بِعِلْمٍ وَ تَقْدِیرٍ قَالَ الْمُفَضَّلُ فَقُلْتُ‏ فَلِمَ صَارَ بَعْضُ النَّاسِ یَفْقِدُ شَیْئاً مِنْ هَذِهِ الْجَوَارِحِ فَیَنَالُهُ مِنْ ذَلِكَ مِثْلُ مَا وَصَفْتَهُ یَا مَوْلَایَ‏ قَالَ ع ذَلِكَ لِلتَّأْدِیبِ وَ الْمَوْعِظَةِ لِمَنْ یَحِلُّ ذَلِكَ بِهِ وَ لِغَیْرِهِ بِسَبَبِهِ كَمَا یُؤَدِّبُ الْمُلُوكُ النَّاسَ لِلتَّنْكِیلِ وَ الْمَوْعِظَةِ فَلَا یُنْكَرُ ذَلِكَ عَلَیْهِمْ بَلْ یُحْمَدُ مِنْ رَأْیِهِمْ وَ یُتَصَوَّبُ مِنْ تَدْبِیرِهِمْ ثُمَّ إِنَّ لِلَّذِینَ تَنْزِلُ بِهِمْ هَذِهِ الْبَلَایَا مِنَ الثَّوَابِ بَعْدَ الْمَوْتِ إِنْ شَكَرُوا وَ أَنَابُوا مَا یَسْتَصْغِرُونَ مَعَهُ مَا یَنَالُهُمْ مِنْهَا حَتَّى إِنَّهُمْ لَوْ خُیِّرُوا بَعْدَ الْمَوْتِ لَاخْتَارُوا أَنْ یُرَدُّوا إِلَى الْبَلَایَا لِیَزْدَادُوا مِنَ الثَّوَاب‏

توحید المفضل ؛   ؛ ص60
[حكمت محروم بودن عدّه‏اى از چشم و گوش و عقل‏]
اى مفضّل! در حال كسى كه از داشتن دیده محروم است، اندیشه كن. بنگر كه چگونه در كارش نارسایى پدید مى‏ آید. این شخص قدمگاهش را نمى‏ شناسد، مقابلش را نمى‏ بیند، رنگها را از هم باز نمى‏ شناسد، زشت و زیبا را تفاوت نمى ‏دهد. اگر ناگاه بر گودالى مشرف شود آن را نمى‏ بیند، اگر دشمنى به او هجوم برد نمى‏ شناسدش. بدرستى توان كتابت و تجارت و صیاغت (زرگرى، ریخته‏گرى) ندارد. تا جایى كه اگر از ذهن و اندیشه برخوردار نباشد همانند یك سنگ در حال سقوط است.


همچنین كسى كه نمى‏ شنود، نارسایى بسیار در كارش پدید مى‏ آید. روح و لذت مخاطبه (گفت و شنود) و محاوره را از دست مى‏ دهد، از نغمه‏ هاى دلربا و الحان راحت افزا محروم است، براى مردم گفتگو با او بسیار دشوار و ملال‏ آور مى‏ شود. مانند یك غایب و مرده بدرستى از اخبار مردم دیگر آگاه نمى ‏شود در حالى كه همه چیز را مشاهده مى‏ كند و زنده است.
امّا اگر عقل و اندیشه نداشته باشد، به حیوان مى‏ ماند و چه بسا بسیارى از مصالح حیوانات را نداند و نتواند [؛ زیرا حیوانات از سر غریزه كارهاى شگفتى مى‏كنند].
آیا نمى ‏بینى كه چگونه براى انسان اعضا، عقل و دیگر ویژگیها آفریده شد تا با نبود و یا ناقص بودن آنها دشوارى در كارش رخ ندهد و آفرینش او تمام و كامل باشد. چرا چنین شد؟ آیا این جز بیانگر خلقتى حكیمانه و عالمانه است؟
مفضّل مى ‏گوید: عرض كردم: پس از چه روى برخى از مردم شمارى از این اعضا را ندارند و به خاطر آن در دشواریهایى كه فرمودید مى‏ افتند؟
فرمود: این امر گاه براى آن است كه شخص مبتلا، تأدیب شود و نیز دیگران از آن، درس عبرت بگیرند. چنان كه گاه پادشاهان مردم را به خاطر این اهداف تأدیب مى‏كنند. بى‏ شك این اعمال آنان، گاه پسندیده و تدبیرى نیكوست.
همچنین كسانى كه دچار این بلاها مى‏ شوند اگر [بى‏ شكیب نباشند و] خداى را سپاس گویند و به درگاهش انابه كنند، پس از مرگ از پاداش عظیم و بسیار بهره‏مند مى‏ گردند تا جایى كه اگر پس از مرگ اختیار داشته باشند چنین مى‏ خواهند كه بار دیگر در بلاها درافتند و از پاداش و اجر الهى سود ببرند.


نوع مطلب : نشانه ها، 
برچسب ها : اگر چشم نداشتیم، اگر گوش نداشتیم، نابینا، ناشنوا، کور، کر، نابینایان چگونه زندگی می کنند، چرا من ناشنوا هستم، چرا بعضی از انسان ها نابینا هستند، علت معلولیت انسان ها چیست، نعمت هایی که دیده نمی شوند، چشم، گوش، عقل، پاداش معلولین، پاداش نابینایان، پاداش ناشنوایان، گنگ، کر و لال، چرا بعضی کر و لالند، تفکر در نعمت های خدا،
لینک های مرتبط :
نظرات ()
الجفن و أشفاره‏
 قال الصادق علیه السلام
تَأَمَّلْ یَا مُفَضَّلُ الْجَفْنَ عَلَى الْعَیْنِ كَیْفَ جُعِلَ كَالْغِشَاءِ وَ الْأَشْفَارَ «1» كَالْأَشْرَاحِ‏ «2» وَ أَوْلَجَهَا «3» فِی هَذَا الْغَارِ وَ أَظَلَّهَا بِالْحِجَابِ وَ مَا عَلَیْهِ مِنَ الشَّعْر
توحید المفضل ؛   ؛ ص65
 
اى مفضّل! در باره پلك چشم فكر كن و بنگر كه چگونه بسان پرده اى روى دیدگان را مى ‏پوشاند. در كنار آن بندها و حلقه‏ ها تعبیه شده تا هر وقت كه خواهند بالا كشند و دیده در میان غارى قرار داده شده و با آن پرده و موهاى مژه، چشم حفظ مى ‏شود.



نوع مطلب : نشانه ها، 
برچسب ها : چشم، پلک، پلک چشم،
لینک های مرتبط :
نظرات ()

تخصص الإنسان بالحواس و تشرفه بها دون غیره‏
قال الصادق علیه السلام
انْظُرِ الْآنَ یَا مُفَضَّلُ إِلَى هَذِهِ الْحَوَاسِ‏ «1» الَّتِی خُصَّ بِهَا الْإِنْسَانُ فِی خَلْقِهِ وَ شُرِّفَ بِهَا عَلَى غَیْرِهِ كَیْفَ جُعِلَتِ الْعَیْنَانِ فِی الرَّأْسِ كَالْمَصَابِیحِ فَوْقَ الْمَنَارَةِ لِیَتَمَكَّنَ مِنْ مُطَالَعَةِ الْأَشْیَاءِ وَ لَمْ تُجْعَلْ فِی الْأَعْضَاءِ
______________________________
  (1) هى الأعضاء التی تؤمن مناسباتنا مع المحیط الخارجی، و هى خمسة أعضاء اللمس و الذوق و الشم و البصر و السمع‏


الَّتِی تَحْتَهُنَّ كَالْیَدَیْنِ وَ الرِّجْلَیْنِ فَتَعْتَرِضَهَا الْآفَاتُ وَ یُصِیبَهَا مِنْ مُبَاشَرَةِ الْعَمَلِ وَ الْحَرَكَةِ مَا یُعَلِّلُهَا وَ یُؤَثِّرُ فِیهَا وَ یَنْقُصُ مِنْهَا وَ لَا فِی الْأَعْضَاءِ الَّتِی وَسَطَ الْبَدَنِ كَالْبَطْنِ وَ الظَّهْرِ فَیَعْسُرَ تَقَلُّبُهَا وَ اطِّلَاعُهَا نَحْوَ الْأَشْیَاءِ
الحواس الخمس و أعمالها و ما فی ذلك من الأسرار
فَلَمَّا لَمْ یَكُنْ لَهَا فِی شَیْ‏ءٍ مِنْ هَذِهِ الْأَعْضَاءِ مَوْضِعٌ كَانَ الرَّأْسُ أَسْنَى الْمَوَاضِعِ لِلْحَوَاسِّ وَ هُوَ بِمَنْزِلَةِ الصَّوْمَعَةِ لَهَا فَجَعَلَ الْحَوَاسَّ خَمْساً تَلْقَى خَمْساً لِكَیْ لَا یَفُوتَهَا شَیْ‏ءٌ مِنَ الْمَحْسُوسَاتِ فَخَلَقَ الْبَصَرَ لِیُدْرِكَ الْأَلْوَانَ فَلَوْ كَانَتِ الْأَلْوَانُ وَ لَمْ یَكُنْ بَصَرٌ یُدْرِكُهَا لَمْ تَكُنْ فِیهَا مَنْفَعَةٌ وَ خَلَقَ السَّمْعَ لِیُدْرِكَ الْأَصْوَاتَ فَلَوْ كَانَتِ الْأَصْوَاتُ وَ لَمْ یَكُنْ سَمْعٌ یُدْرِكُهَا لَمْ یَكُنْ فِیهَا إِرْبٌ وَ كَذَلِكَ سَائِرُ الْحَوَاسِّ ثُمَّ هَذَا یَرْجِعُ مُتَكَافِیاً فَلَوْ كَانَ بَصَرٌ وَ لَمْ تَكُنِ الْأَلْوَانُ لَمَا كَانَ لِلْبَصَرِ مَعْنًى وَ لَوْ كَانَ سَمْعٌ وَ لَمْ تَكُنْ أَصْوَاتٌ لَمْ یَكُنْ لِلسَّمْعِ مَوْضِعٌ‏
تقدیر الحواس بعضها یلقى بعضا
فَانْظُرْ كَیْفَ قَدَّرَ بَعْضَهَا یَلْقَى بَعْضاً فَجَعَلَ لِكُلِّ حَاسَّةٍ مَحْسُوساً «1» یَعْمَلُ فِیهِ وَ لِكُلِّ مَحْسُوسٍ‏ «2» حَاسَّةً تُدْرِكُهُ وَ مَعَ هَذَا فَقَدْ جُعِلَتْ‏
أَشْیَاءُ مُتَوَسِّطَةٌ بَیْنَ الْحَوَاسِّ وَ الْمَحْسُوسَاتِ لَا تَتِمُّ الْحَوَاسُّ إِلَّا بِهَا كَمِثْلِ الضِّیَاءِ وَ الْهَوَاءِ فَإِنَّهُ لَوْ لَمْ یَكُنْ ضِیَاءٌ یُظْهِرُ اللَّوْنَ لِلْبَصَرِ لَمْ یَكُنِ الْبَصَرُ یُدْرِكُ اللَّوْنَ وَ لَوْ لَمْ یَكُنْ هَوَاءٌ یُؤَدِّی الصَّوْتَ إِلَى السَّمْعِ لَمْ یَكُنِ السَّمْعُ یُدْرِكُ الصَّوْتَ فَهَلْ یَخْفَى عَلَى مَنْ صَحَّ نَظَرُهُ وَ أَعْمَلَ فِكْرَهُ أَنَّ مِثْلَ هَذَا الَّذِی وَصَفْتُ مِنْ تَهْیِئَةِ الْحَوَاسِّ وَ الْمَحْسُوسَاتِ بَعْضُهَا یَلْقَى بَعْضاً وَ تَهْیِئَةِ أَشْیَاءَ أُخَرَ بِهَا تَتِمُّ الْحَوَاسُّ لَا یَكُونُ إِلَّا بِعَمَلٍ وَ تَقْدِیرٍ مِنْ لَطِیفٍ خَبِیر

______________________________
 (1- 2) لعل الأصل فی كلمة محسوس هنا هو «حس» و لا تأتی كلمة محسوس هنا، لان حس بمعنى شعر و علم فعل لازم، و من البدیهی عدم جواز صیغة اسم المفعول من الفعل اللازم، إلّا إذا عدی بحرف الجر او جاء مع المصدر او للظرف، و یأتی فعل حس متعدیا بغیر هذا المعنى، فیقال: حصه إذا قتله و استأصله.

توحید المفضل، ص: 58
[اختصاص حواسّ پنجگانه به آدمى و بزرگداشت او]
اینك اى مفضّل! در چگونگى آفرینش حواسّ آدمى كه نشانه شرافت و برترى او بر دیگر مخلوقات است بیندیش. بنگر كه چگونه دیدگان، چون چراغهایى بر فراز مناره در سر او قرار گرفته تا بتواند همه چیز را بدرستى و كامل ببیند و در اعضاى سافله چون دستها و پاها قرار نگرفتند تا از آفات نگاهدارى شوند و مستقیما با كار و ابزار در تماس نباشند و این برخوردها نارسایى در آنها پدید نیاورد. نیز مانند شكم و پشت در وسط بدن قرار نگرفتند؛ تا اطلاع بر اشیا و دیدن آنها دشوار نشود.
 [اسرار حواسّ پنجگانه‏]
وقتى كه هیچ عضو دیگرى براى دیدگان جایى مناسب نبود بى‏ تردید، «سر» بهترین جایگاه حواس انسان و همانند خانه و صومعه آنهاست.
براى انسان پنج حسّ آفریده شد تا پنج محسوس را درك نماید و از درك چیزى از محسوسات عاجز نماند.






دیده آفریده شد تا رنگها و صورتها را دریابد.


اگر صورتها و رنگها بودند ولى دیدگانى براى دیدنشان نمى‏ بود چه سودى داشتند؟



گوش آفریده شد تا صداها را بشنود. اگر صدایى بود و گوش نبود، نیازى به آن نبود.
دیگر حسها نیز این گونه است.


و به عكس ، اگر دیده ‏اى بود امام صورت و رنگى نبود، چه معنى داشت و یا اگر گوش بود ولى صدایى نبود گوش به چه كار مى‏آمد؟
بنگر كه چگونه تقدیر شده كه هر كدام چیزى را دریابند. براى هر حسّ، محسوسى است و هر محسوس، حسّى دارد كه آن را ادراك مى ‏كند.
 با این همه، چیزهایى در میان حسّ و محسوس قرار گرفته كه تنها از طریق آنها، حس صورت مى‏پذیرد؛ مانند نور و هوا. اگر نورى كه رنگ و صورت را براى دیده عیان كند نبود دیده آن را ادراك نمى‏ كرد و نمى‏ دید. اگر هوایى نبود كه امواج صدا را به گوش برساند گوش نیز آن را ادراك نمى‏ نمود.
آیا بر كسى كه در آنچه شرح دادم، مانند آفرینش خاص حواس و محسوسات و رابطه آنها و نیز دیگر لوازم ادراك و حس، نیك تأمل و اندیشه كند پوشیده مى‏ماند كه این اعمال حكیمانه جز نتیجه هدف، تقدیر و تدبیر از جانب خداوند لطیف و خبیر نیست؟

شگفتیهاى آفرینش (ترجمه توحید مفضل)، ص: 56


نوع مطلب : نشانه ها، 
برچسب ها : حواس پنجگانه، بینایی، چشایی، شنوایی، لامسه، شگفتی حواس پنجگانه، چشم، گوش، زبان، توحید مفضل، حس و محسوس،
لینک های مرتبط :
نظرات ()





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
 
 
 
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic